Kıbrıs Gezi Rehberi
LEFKOŞA
Büyük Han
29 Ağustos 2026
Lefkoşa hem Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) hem de Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) başkenti. Dünyada bu şekilde bölünerek iki ülkeye başkentlik yapan başka bir şehir yok. Bu iki parçayı birbirinden BM’nin yönetimindeki Yeşil Hat denilen bir tampon bölge ayırıyor. Şehirde bazı sokaklarda ilerlerken karşınıza Yeşil Hat çıkıyor, dolayısıyla oradan devam edemiyorsunuz. Bazı noktalardan BM nöbetçi kulübelerini, onların gerisinde ise Güney Kıbrıs ve Yunan bayraklarının dalgalandığı Rum kesimini görebiliyorsunuz.
Ara sokakta evleri ortadan bölen bir devlet sınırı. Kilisenin bulunduğu bölge Yeşil Hat, devamı Rum tarafı.
Lefkoşa’nın içinde birkaç yerde sınır kapıları var. Öteden beri Kıbrıslı olanların bu kapılardan girip çıkması çok kolay. 1974 sonrası iskân edilenler, sonradan vatandaş olanlar ve Türk vatandaşları aynı kolaylıktan yararlanamıyorlar. Rum kesimine geçmek isteyen Türk vatandaşları Güney Kıbrıs’ın Atina Büyükelçiliğinden vize almak durumundalar. Dolayısıyla hazır KKTC’ye gitmişken Rum kesimine de şöyle bir uğrarım diye bir beklentiye girmemek lazım.
Bandabuliya, yani Belediye Pazarı
Lefkoşa’da çarşı pazarın bulunduğu merkez oldukça canlı. Geleneksel ile modernin iç içe geçtiği bir ticari hayat yaşanıyor burada. Arasta çarşısı ve Bandabuliya denen Belediye Pazarı bu canlı hayatın merkezinde yer alıyor. Buralardan geçerken sohbet eden yerlilerin ağzından şirin Kıbrıs Türkçesi çalınıyor kulağınıza.
Özellikle akşam saatlerinde canlanan Zahra Sokak’taki bu binaların tam karşısında sınır hattı bulunuyor
Fakat biraz arka sokaklara girdiğinizde maalesef fakirlik ve düzensizlik yüreğinizi burkuyor. Geçmişin ihtişamını yansıtan Arap Ahmet Mahallesi gibi bazı semtlerde ihtişamın geçmişte kaldığını, eskiyip yıprananın onarılıp yenilenemediğini görüp üzülüyorsunuz. Süslü püslü inşa edilmiş gösterişli konakların pek çoğu yıllardır çivi çakılmamış, boya sürülmemiş bir halde. Yıllar boyu uygulanan siyasi ve ekonomik ambargonun neticeleri bunlar. Dökme suyla değirmen bu kadar dönüyor.
Bayrakların dalgalandığı yer Yiğitler Burcu. BM Kulesi ve futbol sahası Yeşil Hat üzerinde. Futbol sahasını Çetinkaya Spor Kulübü’nün eskiden olduğu gibi şimdi de kullanmasına izin veriliyor.
Şehrin tarihi bölgesi, uzunluğu 5 kilometreyi bulan Lefkoşa Surları ile çevrili. İlk yapımı ortaçağa kadar giden surların bugünkü halini Venedikliler veriyor. Üzerlerindeki 11 adet burç ve 3 ana kapı ile gerçek bir sanat eseri olduğunu söyleyebiliriz. Lefkoşa’nın kendisi gibi surlar da iki ülke arasında paylaşılmış durumda.
Lefkoşa’nın Selimiye Camii
Lefkoşa’daki tarihi eserlerin başında Selimiye Camii geliyor. 13. yüzyılda Lüzinyanlar tarafından inşa edilen Ayasofya Katedrali fethi takiben camiye dönüştürülüyor, iki köşesine iki minare ekleniyor. Hem çok büyük hem gösterişli bir gotik mabet burası. Bu vesileyle belirteyim, Kıbrıs’taki tarihi yapıların tamamı sarı Kıbrıs taşıyla yapılmış, oldukça karakteristik bir görüntüye sahipler. Dini yapılarda ise gotik tarz esas alınmış ve bu tarzın gerçekten çok seçkin örnekleri inşa edilmiş.
Türk-İslam Eserleri Müzesi
Caminin bitişiğindeki Türk İslam Eserleri Müzesi olarak kullanılan yapı en başta Aya Nikola adlı bir kilise iken sonradan bedesten olarak hizmet vermiş. Ziyaretimiz sırasında kapalı olduğundan gezemedik.
Büyük Han’ın girişi
Selimiye Camii’ne çok yakın mesafede iki han bulunuyor. Bunlardan Büyük Han, Osmanlı coğrafyasında benzerlerine sıkça rastlanan bir yapı. İki katlı yapısı ve avlusundaki köşk şeklindeki mescidiyle özellikle Bursa’daki Koza Han ve Ankara’daki Sulu Han’a birebir benziyor. Yakınındaki Kumarcılar Hanı da biz gittiğimizde kapalı idi, dışından bakmakla yetindik.
Samanbahçe Evleri’nde birbirinin aynısı olan sokaklardan biri
Samanbahçe Evleri ilginç bir sosyal konut projesi. 1900’lerin başlarında ve ortalarında fakir ailelerin konut ihtiyacını gidermek üzere inşa edilen toplam 72 adet evden oluşuyor. Hepsi birbirinin aynısı, bitişik nizamda kutu gibi evler bunlar. Orta yerde bir de su kuyusu bulunuyor.
Surlar üzerindeki kapılardan Girne Kapısı
Ziyaret edenlerin bir-iki gününü dolu dolu geçirmesine yetecek sayıda tarihi ve turistik mekân ve yapılacak şey var Lefkoşa’da. Adanın uzak ve yakın tarihini bir parça çalışıp geldiyseniz tarihi yerler daha bir anlamlı ve ilginç gelecektir size. Bunları tek tek sıralayacak değilim. Lakin bir yer var ki bahsetmezsem kendimi suçlu hissederim.
Venedik Sütunu, arkasında şimdi Başsavcılık olan İngiliz dönemi mahkeme binası
Burası 1963 yılında komitacı Rumların basarak içinde katliam yaptıkları bir ev. Evde Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı Doktoru Binbaşı Nihat İlhan ailesiyle birlikte ikamet ediyor. Binbaşının görevde olduğu bir sırada evi önce yaylım ateşine tutan, sonra içeri giren caniler binbaşının eşi, üç çocuğu ve ev sahibesini katlediyorlar. Bu ev sonradan Barbarlık Müzesi olarak ziyarete açılıyor. Müze evin duvarlarındaki kurşun izleri ve üç çocuğun anneleriyle birlikte sığındıkları banyodaki kan lekeleri vahşetin bugüne taşınan canlı tanıkları. Onlara ve aziz Kıbrıs’ın bütün şehitlerine Allah’tan rahmet diliyorum.
Lefkoşa’yı da okudum. Ben defalarca gittiğim halde bu kadar güzel tahlil edemedim Adayı.
Yazmaya teşebbüs etseydin eminim çok güzel detaylar yakalar, laforizma kabilinden kelime oyunları üretirdin. Sağlık olsun, keyifli okumalar.
Değerli Vali’m,
Gezi yazılarınız o kadar akıcı,merak uyandırıcı ki,gidip gezemeyenin içinde ukde bırakıyor.Allah yolunuzu açık etsin.
Sevgili İbrahim Bey, yorum için teşekkürler. Antalya Kıbrıs’a fazla uzak değil. İnşallah siz de gidip gezersiniz.